Anjers ruiken heerlijk — maar welke soort wint het op geur?
Als je ooit langs een border liep en plotseling die onmiskenbare kruidnagel-kruidachtige geur opving, weet je precies waarom anjers al eeuwenlang tot de geliefde tuinplanten van Europa behoren. Toch is niet elke Dianthus even geurig. Moderne kweeksoorten zijn vaak geselecteerd op grote, kleurrijke bloemen — ten koste van de geur. Wil je echt genieten van die klassieke anjerlucht in je tuin, dan moet je gericht zoeken. De absolute kampioen op het gebied van geur is Dianthus caryophyllus, de tuinanjer, gevolgd door de legendarische Dianthus ‘Mrs. Sinkins’ en de wilde anjers zoals Dianthus plumarius. In dit artikel vertel ik je precies welke soorten en cultivars je moet hebben, waarom hun geur zo bijzonder is, en hoe je ze in een Nederlandse tuin het beste tot bloei brengt.
De geurigste anjervarianten op een rij
De rijkste geur vind je bij de zogenoemde old-fashioned pinks — dit zijn oudere cultivars van Dianthus plumarius die al generaties lang gekweekt worden om hun intense bloemgeur. De absolute topper is ‘Mrs. Sinkins’ (1868), een witte gevulde anjer met een overweldigende, zoetkruidige geur die je al van meters afstand ruikt. Bij warm, zonnig weer in juni en juli vult hij een halve tuin. Iets moderner maar minstens zo geurig is ‘Doris’, een lichtroze gevulde anjer met een frisse, bijna fruitige noot naast de kruidnagel.
Voor wie houdt van een intensere, diepere geur is Dianthus caryophyllus — de klassieke tuinanjer — de beste keuze. In donkerrode en bordeauxrode tinten (zoals cultivar ‘Grenadin’) is de geur het sterkst. Witte en lichtgele varianten ruiken iets minder intens. Let op: goedkope snijbloemenanjers uit de supermarkt zijn vrijwel geurloos; die zijn puur op houdbaarheid gekweekt.
Ook Dianthus barbatus (de baardanjer) verdient een vermelding. De geur is minder uitgesproken, maar ’s avonds in de schemering worden de zoete tonen sterker en trekt hij vlinders en nachtvlinders aan. Een mooie aanvulling in een naturalistic border op zandgrond.
Tip: Ruik altijd in het midden van een zonnige dag, tussen 10:00 en 14:00 uur. Dan is de productie van geurmoleculen het hoogst, zeker bij temperaturen boven de 20°C — wat in een Nederlandse zomer gelukkig regelmatig voorkomt.
Waarom verliezen moderne anjers hun geur?
Een veelgemaakte fout is het kopen van anjers puur op basis van bloemenkleur of plantgrootte in de tuinwinkel. De meeste hedendaagse grootbloemige Dianthus-hybriden zijn gevuld met spectaculaire bloemen in felle kleuren, maar de geurontwikkeling is bij veredeling op de achtergrond geraakt. Dit is geen toeval: de gensegmenten die verantwoordelijk zijn voor de productie van eugenol (de stof die de typische kruidnagelgeur geeft) worden soms verdrongen door genen voor bloeirijkheid of ziekteresistentie.
Koop bij voorkeur bij een gespecialiseerde vaste plantenverkoper, op een plantenbeurs of via een kweker die zich richt op heirloom- of erfgoedplanten. Vraag expliciet naar old-fashioned pinks of vraag of de plant te ruiken is voor aankoop. Online bestellen? Zoek naar cultivarnamen als ‘Mrs. Sinkins’, ‘Gran’s Favourite’, ‘Becky Robinson’ of ‘Laced Romeo’ — stuk voor stuk bewezen geuranjers.
Een andere valkuil: anjers op veen- of stikstofrijke potgrond groeien weelderig maar ruiken minder. Voedselarme, licht alkalische grond (pH 6,5–7,5) stimuleert juist de aanmaak van geurmoleculen. Voeg bij zware kleigrond ruim rivierzand en wat tuinbeenkalk toe. Op de lichte zandgronden van de Veluwe of Brabant groeien anjers van nature al beter.
Praktische hovenierstips voor anjers
- Standplaats: Volle zon, minimaal 6 uur per dag — meer zon = meer geur.
- Grond: Doorlatend, licht alkalisch (pH 6,5–7,5); bewerk kleigrond met zand en kalk.
- Planten: Plant in april of september; geef minimaal 25 cm tussenruimte.
- Snoeien: Knip na de eerste bloei terug tot net boven het bladrozet voor een tweede bloeigolf in augustus.
- Bemesten: Weinig stikstof — gebruik kali-rijke meststof (bijv. tomatenmest) voor meer bloei en geur.
- Vermeerderen: Neem in juli scheuten van 8 cm, bewortelen eenvoudig in zand.
- Combineer met lavendel en salie voor een geurige kruidentuin.
Veelgestelde vragen over anjers
Welke anjer heeft de sterkste geur?
Dianthus ‘Mrs. Sinkins’ staat bekend als de geurigste anjer die je in een Nederlandse tuin kunt kweken. De witte, gevulde bloemen verspreiden een intense, zoete kruidnagelgeur die in warm weer de hele tuin doortrekt. Ook Dianthus caryophyllus ‘Grenadin’ in donkerrood is bijzonder geurig.
Waarom ruiken mijn tuinanjers niet?
De meest voorkomende oorzaken zijn: een moderne hybride cultivar zonder geurgens, te voedselrijke of te zure grond, en onvoldoende zon. Probeer de grond te vermageren, voeg wat kalk toe en zorg voor een plek met minstens 6 uur volle zon per dag. Ruik ook op het warmste deel van de dag — voor 9 uur ’s ochtends is de geur vaak nog minimaal.
Zijn anjers makkelijk te kweken in Nederland?
Ja, zeker de oude cultivars van Dianthus plumarius zijn winterhard en ontzettend robuust in het Nederlandse klimaat. Ze overleven strenge winters prima mits de grond goed doorlatend is — stilstaand water in de winter is hun grootste vijand. Op zandgrond of goed bewerkte leemgrond groeien ze jarenlang zonder veel aandacht.
Informatie bijgewerkt in april 2026.
